16 maart, 2017

Winkelleegstand in Knokke-Heist blijft stabiel ondanks (te) sterke groei van aantal handelszaken

lippenslaanHet onderzoeksbureau Locatus, naar eigen zeggen marktleider op het gebied van retailinformatie in de Benelux, publiceerde onlangs opnieuw zijn jaarlijks rapport van de winkelleegstand in ons land. Met een cijfer van 11,1 % scoort Knokke-Heist boven het Belgisch gemiddelde van 9,6% en het West-Vlaamse gemiddelde van 7,7%. De Mercuriusstudie die het West-Vlaams Economisch Studiebureau (WES) in opdracht van het gemeentebestuur uitvoerde, gaf voor Knokke-Heist in 1997 een leegstandspercentage van 10,6 %. In twintig jaar is de gemiddelde leegstand bijgevolg ongeveer status quo gebleven terwijl het aantal winkels in dezelfde periode met maar liefst 40 % gestegen is. In 1997 telden de onderzoekers van de Mercuriusstudie 1143 handelszaken in onze badplaats. Een quickscan van het WES in 2013 leverde 1664 winkels op. Volgens Locatus zijn er nu 1652 handelspanden in Knokke-Heist. Met 132.000 m2 winkeloppervlakte zit Knokke-Heist in de top 5 van West-Vlaanderen, na Brugge, Roeselare, Oostende en Kortrijk.

Verschil tussen zomer en winter

Bij de interpretatie van de cijfers van Locatus moet wel omzichtig omgesprongen worden. Dit studiebureau plakt inderdaad voor winkelleegstand een cijfer van 11,1 % op Knokke-Heist zonder echter aan te geven op welk moment in het jaar de telling is gebeurd. Daarom heeft Toerisme Knokke-Heist in 2015 zelf een telling georganiseerd met als resultaat een leegstand van 11,4 % in november en 7,4 % in juni. Het verschil tussen zomer en winter kan dus ongeveer 4 % bedragen. Bijna 30 % van de leegstand in november wordt in Knokke-Heist veroorzaakt door verbouwingen en aanpassingen. In de zomer zijn er ook aanzienlijk meer pop-upwinkels.

Stijging van omzet

De omzet uit bestedingen van toeristen (dagtoeristen, tweedeverblijvers en verblijfstoeristen) steeg volgens Westtoer tussen 2009 en 2010 in Knokke-Heist van 455,9 miljoen euro naar 581,8 miljoen euro. Dat betekent een stijging van 27,6 % in 6 jaar tijd. Er is in die periode een grote omzetstijging geweest, maar die is niet gelijk verdeeld. Een aantal Knokke-Heistse ondernemers hebben uitstekende zaken gedaan, bij anderen vielen de resultaten tegen. Maar zo werkt het systeem van een vrije markt nu eenmaal.

Leegstand geen kwestie van commerciële crisis maar luxeprobleem

De belangrijkste oorzaak van leegstand in Knokke-Heist is volgens het Strategisch Commercieel Plan van Idea Consult (en ook veel andere studies) het (stijgend) overaanbod van winkelpanden en winkeloppervlakte. Er worden meer winkels bijgebouwd waardoor de rendabiliteit daalt. Winkelkernverdichting kan een deel van de oplossing zijn. De winkelleegstand in Knokke-Heist is niet zozeer het gevolg van een commerciële crisis, maar eerder een luxeprobleem waarbij te veel ondernemers zich aangetrokken voelen om te investeren in een nieuwe handelszaak in onze dynamische kustgemeente.

Toekomst van het winkelapparaat

Door de zeer snelle maatschappelijke veranderingen en technologische evolutie is de toekomst op lange termijn, maar zelfs op middellange termijn moeilijk te voorspellen. Dit zijn in elk geval de belangrijkste factoren die een rol spelen:

  • Technologische evolutie: Handelaars moeten producten continu vernieuwen (bv. elektrische fietsen verdringen gewone fietsen). De handelaar moet ‘mee’ zijn met de allernieuwste trends.
  • Concurrentie: Grote winkels duwen kleinere weg (bv. Decathlon maakt veel sportwinkels kapot; superettes vervangen bakkers, slagers, kaaswinkels,…).
  • E-commerce: Nu nog 7 % in België, Nederland zit ondertussen al aan 14 %. België is bezig met een snelle inhaalbeweging.
  • Koopzondagen: Het concept slaat – gelukkig voor Knokke-Heist – niet aan in alle steden bv. Kortrijk brengt zijn koopzondagen terug op vier per jaar (reden: handelaars en medewerkers zijn niet altijd bereid om te werken op zondag. Ook het aantal winkelbezoeken daalde van zodra het nieuwe ervan af was, de verwachte omzetstijging bleef uit,…).
  • Belevingseconomie: Zowel de winkelstraten als de winkels van de toekomst moeten volledig worden herdacht. Dit is geen kwestie van alle soorten evenementjes als fanfares en dixielandorkestjes in de winkelstraten te laten paraderen. Het gaat over het fundamenteel herdenken van de winkels en het straatbeeld en het straatmeubilair.

 

Winkelleegstand West-Vlaanderen en kust volgens Locatus 2017

 

Gemeente

% Leegstand

Brugge

5,2 %

Nieuwpoort

5,7 %

De Haan

7,8 %

Middelkerke

7,9 %

Roeselare

8 %

Oostende

9,6 %

Kortrijk

10,5 %

Knokke-Heist

11,1 %

Koksijde

11,3 %

Blankenberge

13 %

De Panne

13,3 %

Bredene

14 %

 

Gemeenten met meer dan 100.000 m² winkeloppervlakte in West-Vlaanderen

 

Gemeente

M² winkeloppervlakte

Brugge

330.434

Roeselare

229.074

Oostende

194.567

Kortrijk

194.055

Knokke-Heist

132.061

Waregem

114.951

Ieper

101.254