Stook slim en zuinig & Veilig verwarmen

Eigen haard is goud waard.

Maar als u die open haard, inbouwhaard, houtkachel, mazoutkachel, gasbrander of in het algemeen uw centrale verwarming verkeerd gebruikt, loopt uw gezondheid gevaar.

Speel op veilig. Ga voor een veilige, zuinige en milieuvriendelijke (centrale) verwarming. Stook slim en zuinig!

Controleren van de stookinstallatie

3 belangrijke regels

  1. Keuren voor eerste gebruik
  2. Periodiek onderhoud
  3. Verwarmingsaudit

Keuren voor eerste gebruik

Laat je installatie keuren vóór de eerste ingebruikname. Deze regel geldt voor elke nieuwe installatie en elke installatie die wijzigingen onderging. Afhankelijk van de brandstof, gaat een geschoold vakman of erkende technicus na of het stooklokaal voldoet aan alle veiligheidseisen en of het toestel goed geplaatst en afgesteld is. Je krijgt een keuringsrapport dat je bij het stooktoestel moet bewaren.

Deze regel geldt voor alle centrale stooktoestellen, ongeacht het vermogen.

De eigenaar is verantwoordelijk voor het laten uitvoeren van een keuring voor eerste gebruik.

Periodiek onderhoud

Laat je stooktoestel regelmatig onderhouden. Een periodieke onderhoudsbeurt omvat een reiniging en controle van de schouw of de rookgasafvoer en een controle van de verbranding. Zo ben je zeker van een goede en veilige werking van je stooktoestel. Na het onderhoud ontvang je een reinigingsattest en een verbrandingsattest. De attesten van de laatste twee onderhoudsbeurten bewaar je bij het stooktoestel.
Deze regel geldt voor alle centrale stooktoestellen met een vermogen groter dan 20kW. Deze regel geldt ook voor centrale stooktoestellen op vaste brandstof met een vermogen kleiner dan 20kW. Periodiek onderhoud voor toestellen op gas of vloeibare brandstof met een vermogen kleinder dan 20 kW is aangewezen voor de goede en veilige werking.

In het geval van een huurwoning of huurpand is het periodiek onderhoud standaard voor de huurder, tenzij dit natuurlijk anders is afgesproker met de eigenaar.

Verwarmingsaudit

Laat elke vijf jaar een verwarmingsaudit uitvoeren. Dat is een grondige beoordeling van de grootte en het rendement van je stooktoestel. Je krijgt dan meteen ook advies om de prestatie van je installatie te verbeteren en zo te besparen op je energiefactuur. Je ontvangt een verwarmingsauditrapport waarop je een beoordeling van het rendement van je stookinstallatie en aanbevelingen voor energiebesparing terugvindt. Dit rapport bewaar je bij je stookinstallatie.

Bij installaties met een vermogen groter dan 100kW is de frequentie zelfs tweejaarlijks bij gebruik van een vloeibare brandstof en vierjaarlijks bij een gasvormige brandstof. Een vijfjaarlijkse verwarmingsaudit is aanbevolen voor verbetering van de energie-efficiëntie voor toestellen op gas of vloeibare brandstof met een vermogen kleinder dan 20 kW is aangewezen voor de goede en veilige werking.

De eigenaar is verantwoordelijk voor het laten uitvoeren van een verwarmingsaudit.

Erkend technicus

Om uw centraal stooktoestel te laten keuren, onderhouden of om een verwarmingsaudit te laten uitvoeren, moet u dus meestal beroep doen op een door de Vlaamse overheid erkende technicus. Erkende technici hebben de juiste opleiding gevolgd en worden regelmatig bijgeschoold in wetgeving en techniek. Op die manier is de kwaliteit van de keuring, het onderhoud en de verwarmingsaudit gegarandeerd.

Een lijst van erkende technici en een interactieve kaart vindt u via http://www.lne.be/campagnes/veilig-verwarmen/veilig-verwarmen/erkende-technici.

Heeft u vragen of opmerkingen over de erkende technicus, die bij u is langsgeweest, surf dan naar http://www.lne.be/campagnes/veilig-verwarmen/veilig-verwarmen/vragen-of-klachten-na-een-bezoek-van-uw-technicus.

Samengevat

 

 Tabel wetgeving centrale stooktoestellen

 

Gezond stoken met hout

Enkel droog en onbehandeld hout

In een open haard, een inbouwhaard of een houtkachel mag je uitsluitend droog en onbehandeld hout verbranden. Meer niet.

Droog en onbehandeld hout dat volledig verbrandt, produceert nauwelijks ongezonde stoffen. In de handel is uitstekend brandhout te koop dat kunstmatig of in openlucht is gedroogd. Hazelaar bijvoorbeeld levert één van de beste soorten brandhout op. Het moet natuurlijk wel goed droog zijn, net zoals alle andere soorten brandhout. Na twee jaar onder een afdak is dat zeker het geval. Als je dikke stronken klieft, verliest het hout sneller vocht.

Je twijfelt? Sla dan twee stronken tegen elkaar. Levert dat een doffe klank op, dan is het hout nog te vochtig. Een heldere klank bewijst dat het hout nagenoeg geen vocht meer bevat.

Wie samengesteld hout (vezelplaat, triplex), geverfd hout, krantenpapier, plastic of ander afval verbrandt, zet zijn gezondheid op het spel en bezorgt de buren heel wat geurhinder. Samengesteld hout bevat lijm en andere kunststoffen. De verbranding ervan veroorzaakt veel luchtverontreiniging en roetaanslag. Om geurhinder, gezondheidsproblemen en een schoorsteenbrand te voorkomen, mag je dit soort hout niet verbranden.

Wie afval verbrandt, vergiftigt in de eerste plaats zichzelf. De schadelijke stoffen die ontstaan komen in en om de eigen woning terecht. Het gebruik van verkeerde brandstoffen zoals afval en
nat hout kan ook leiden tot schoorsteenbrand.

Voor het verwerken van al deze afvalstoffen bestaan veilige, milieuvriendelijke alternatieven, zoals hergebruik of afgifte op recyclagepark.

"Allesbrander" of houtkachel

Pas de kachel aan aan de ruimte die hij moet verwarmen. Loopt de temperatuur snel op tot meer dan 30 graden als je houtkachel op volle toeren brandt, dan is het vermogen van je kachel te groot. Er zit niets anders op dan hem te vervangen door een kachel met een kleiner vermogen, aangepast aan de ruimte die hij moet verwarmen.

Verbrand niet alles in je allesbrander. "Allesbrander" is eigenlijk een slecht woord: in een allesbrander mag je niet alles verbranden. Maar terwijl een gewone houtkachel uitsluitend geschikt is om hout te verbranden, werkt een allesbrander ook met steenkool. Ben je niet van plan om steenkool te gebruiken, haal dan best geen allesbrander in huis. Een vergelijkbare houtkachel is niet alleen goedkoper, maar werkt ook beter.

De ene kachel is de andere niet. Volg daarom steeds de aanbevelingen van de fabrikant.

Schoorsteen reinigen

Heel belangrijk is ook een voldoende hoge schoorsteen die goed trekt.

Om het risico op een schoorsteenbrand uit te sluiten, zit er maar één ding op: laat je schoorsteen minstens één keer per jaar grondig vegen, bij voorkeur door een vakman. Heel veel mensen geloven dat aardappelschillen verbranden de schoorsteen proper houdt, maar onderzoek wees uit dat dit geen enkel effect heeft. Ook de speciale producten die hier en daar te koop zijn, werken helemaal niet of maar een heel klein beetje.

U kan ook best uw huurcontract of brandverzekeringspolis nakijken. Het zou kunnen dat men daarin bepaalde verplichtingen in verband met een schouwreiniging heeft opgenomen.

Voor individuele stooktoestellen is het reinigen van de schoorsteen niet verplicht. hoewel een reinigingsbeurt toch nuttig kan zijn. Een regelmatig onderhoud zal immers mogelijke defecten voorkomen, lagere stookkosten opleveren en uiteraard ook zorgen voor minder milieuverontreiniging. Individuele stooktoestellen zijn bijvoorbeeld:

  • een olie- of gashaard (die niet aangesloten zijn op een centrale stookinstallatie)
  • een open haard
  • een boiler op gas die enkel water verwarmt

Schoorsteen plaatsen

De volgende tekst is een richtlijn, een aanbeveling, maar geen verplichting in de gemeente Knokke-Heist.

  • Verbrandingsgassen  van  verwarmingstoestellen  (met  uitzondering  van  de  toestellen die werken op aardgas) enerzijds, en lucht of dampen afkomstig uit bedrijfs-  en  horecaruimtes  waarin  eetwaren  bereid  worden  anderzijds,  moeten afgevoerd worden via aparte daartoe bestemde kanalen, die moeten uitmonden in de open lucht.
  • De uitlaat moet zo geplaatst worden dat de hinder voor de omwonenden maximaal wordt beperkt.
  • Minstens moet de uitlaat van die kanalen zich situeren boven de kroonlijst van het dak van het eigen gebouw, en in ieder geval twee meter boven de bovenrand van alle deur-, venster- en ventilatieopeningen die zich bevinden binnen een straal van 4 m, horizontaal gemeten vanaf de uitlaat van het afvoerkanaal.

Hoe slim stoken?

  • Steek de kachel aan met aanmaakhout of natuurlijke aanmaakblokjes. Gebruik geen krantenpapier, brandspiritus of paraffineblokjes. Bij gebruik van krantenpapier is de rook ongezond: het papier is bedrukt en de inkt brandt gewoon mee op. Geef je oud papier en karton mee met de selectieve huis-aan-huisophaling, zodat het kan worden gerecycleerd.
  • Leg bij het aanmaken van je haardcassette het meest brandbare materiaal bovenaan. Het lijkt onlogisch, maar het is niettemin de beste methode. Het duurt soms iets langer voor de kachel of haard goed brandt, maar er komen bij het aansteken minder schadelijke stoffen vrij.  Dat komt doordat minder hout onvolledig verbrandt. In landen waar heel veel mensen hout stoken, zoals Zwitserland of Zweden, wordt deze techniek steeds meer toegepast.
  • Zet de luchttoevoer van je houtkachel niet altijd volledig open. Zet de luchttoevoer wel volledig open wanneer je de kachel aanmaakt. Zodra het vuur goed brandt, verminder je de luchttoevoer een beetje. Let erop dat de vlammen niet kleiner worden. Als de kachel te veel zuurstof aanzuigt, brandt het hout te fel. Het krijgt niet de tijd om volledig te verbranden en de schoorsteen zuigt vonken aan. Maar ook als het vuur te weinig zuurstof krijgt, bevat de rook meer roetdeeltjes en andere schadelijke stoffen, zoals koolmonixide. Sluit nooit de luchttoevoer van de houtkachel volledig af.
  • Laat het vuur vanzelf doven. Sluit de luchttoevoer niet af. Zo voorkom je onvolledige verbranding en ongezonde stoffen.
  • Let op de kleur van de rook. Witte of nauwelijks zichtbare rook wijst op een goede verbranding. De rook bestaat dan immers vrijwel uitsluitend uit waterdamp. Donkere rook is een alarmsignaal. Je verbrandt dan afval of nat hout. Dat zie je niet alleen, je ruikt het ook!
  • Bewaar de as in een onbrandbare, gesloten bak (liefst buiten om te laten afkoelen). Geef dit afval mee met het huisvuil. Gebruik de as van je allesbrander niet als meststof in de moestuin. De as van je allesbrander maakt de groenten ongezond en vervuilt het grondwater. As van hout bevat altijd schadelijke stoffen, zoals dioxines. Planten halen die via hun wortels uit de bodem en slaan ze op.
  • Stook liever niet op mistige, windstille dagen of bij een temperatuurinversie, wanneer de onderste luchtlagen kouder zijn dan de bovenste. De rook wordt dan slecht verdund.
  • Zorg altijd voor voldoende verse lucht. Voldoende de ruimte, waar de kachel of (open) haard staat, ventileren is essentieel.
  • Wees extra waakzaam wanneer het KMI of het weerbericht waarschuwt voor CO-vergiftiging.

 

Tips om zuinig te verwarmen 

Het onderhoud en de afstelling van uw ketel is een zaak voor een erkende onderhoudstechnicus (of soms een geschoold vakman). Toch kunt u met een aantal kleine ingrepen al heel wat energie besparen, zonder in te boeten aan comfort.

Verwarm uw woning op de juiste temperatuur

Kies een temperatuur die aangepast is aan het gebruik van de kamer. Een temperatuur tussen 20 °C en 21 °C is het beste voor uw gezondheid. Enkele voorbeelden:

  • 23 °C in de badkamer (alleen als ze in gebruik is)
  • 20 °C in de woonkamer, de eetkamer, de werkruimte en de kinderkamers (als daar huiswerk gemaakt wordt)
  • 18 °C in de keuken
  • 16 °C in de slaapkamers

Verlaag de temperatuur 's nachts en bij afwezigheid.

Draai de kamerthermostaat een uurtje voor het slapengaan naar 14 à 16 °C. Doe dat ook als u overdag niet thuis bent. Dat kan automatisch met een kamerthermostaat met ingebouwde programmeerbare regelklok. U bespaart zo fiks op uw brandstofverbruik! 1°C lager is 7% besparen.

Gebruik van thermostatische radiatorkranen

Zet de thermostatische radiatorkranen in de ruimte, waar de thermostaat voor de temperatuurregeling van de centrale verwarming aanwezig is, helemaal open.

Vraag aan uw verwarmingsspecialist om de ketelthermostaat of de weersafhankelijke regeling af te stellen.

Laat de temperatuur van het water in uw verwarmingsinstallatie aanpassen aan de buitentemperatuur door middel van een weersafhankelijke thermostaat. Water van 90 °C gebruiken heeft immers geen zin als de buitentemperatuur niet te laag is. Let er wel op dat de temperatuur van het warme water in uw verwarmingsinstallatie niet onder het door de fabrikant aanbevolen minimum zakt. Deze afstelling kan ook automatisch.

Schakel de verwarming uit in niet-gebruikte ruimtes.

Schakel de verwarming uit in logeerkamers of kamers van afwezige kinderen. Opgelet: in de winter moet u er wel voor zorgen dat die lokalen vorstvrij blijven!

Verlaag de temperatuur van uw boiler.

40 °C volstaat voor sanitair gebruik (zoals een bad of douche nemen). De productietemperatuur kan dus verlaagd worden. Om de ontwikkeling van bacteriën te voorkomen, kunt u het warme water opslaan bij een temperatuur van 65 °C of een regeling gebruiken die regelmatig het water verhoogt in temperatuur waardoor alle bacteriën vernietigd worden.

 

Wat met stoken in open lucht?

Wetgeving

Voor een overzicht van de wetgeving:

De belangrijkste regel is als volgt:

  • In al die omstandigheden moet (behalve bij het gebruik van sfeerverwarmers en barbecuetoestellen) in overeenstemming met het Veldwetboek en het Bosdecreet een afstand gerespecteerd worden van honderd meter tot huizen, heiden, boomgaarden, hagen, graan, stro, mijten of plaatsen waar vlas te drogen is gelegd, en een afstand van 25 meter tot bossen.

Barbecue

Buiten afspraken maken en vragen om rekening te houden met je, kan je niets doen tegen de geuren van de barbecue van je buurman/vrouw. In zijn/haar eigen tuin mag je buurman/vrouw altijd en overal barbecueën. Doet hij/zij dat goed, dan zijn er praktisch geen vlammen en geen rook.

Afvalverbrandingsinstallaties

In Vlaanderen zijn alle afvalverbrandingsinstallaties uitgerust met een geavanceerde rookgaszuivering. Ze verwerken tonnen restafval, maar stoten allemaal samen toch véél minder vervuilende en ongezonde stoffen uit dan open vuurtjes in de tuin. Bovendien zetten ze een groot deel van de warmte om in groene stroom. Zo gaat zelfs het restafval niet helemaal verloren.

Verbranding in open lucht

Het verbranden van stoffen in open lucht is geregeld in volgende wetgevingen:

Algemeen: het verbranden van gelijke welke stof in open lucht is verboden.

Er zijn echter uitzonderingen, natuurlijk mits naleving van bovenstaande wetgeving.

  1. het maken van vuur in open lucht in bos- en natuurgebieden, als beheermaatregel wanneer afvoer of verwerking ter plaatse van het biomassa-afval niet mogelijk is. Die activiteit mag pas plaatsvinden als de gemeentelijke overheid schriftelijke toestemming heeft gegeven of als die activiteit als beheermaatregel is opgenomen in een goedgekeurd beheerplan of vergund door het Agentschap voor Natuur en Bos zoals voorzien in het Bosdecreet en het decreet Natuurbehoud;
  2. de verbranding in open lucht van plantaardige afvalstoffen die afkomstig zijn van eigen bedrijfslandbouwkundige werkzaamheden, als afvoer of verwerking ter plaatse van het biomassa-afval niet mogelijk is;
    • Bijvoorbeeld: landbouwers, die in het najaar snoeihout willen verbranden.
  3. de verbranding in open lucht van plantaardige afvalstoffen die afkomstig zijn van het onderhoud van landschapselementen, als afvoer of verwerking ter plaatse van het biomassa-afval niet mogelijk is;
  4. de verbranding in open lucht van plantaardige afvalstoffen als dat vanuit fytosanitair oogpunt noodzakelijk is;
    • Bijvoorbeeld: verbranding van Meidoorn, die besmet is met bacterievuur.
  5. het verbranden van droog onbehandeld hout bij het maken van een kampvuur;
  6. het verbranden van droog onbehandeld hout of een vaste fossiele brandstof in een sfeerverwarmer;
  7. het verbranden van dierlijk afval, in overeenstemming met de bepalingen, vermeld in artikel 6 van het besluit van de Vlaamse Regering van 21 juni 2013 betreffende dierlijke bijproducten en afgewerkte producten. Die activiteit mag pas plaatsvinden met schriftelijke toestemming van de toezichthouder;
  8. het verbranden van droog brandbaar materiaal, met uitzondering van afvalstoffen, droog onbehandeld hout en onversierde kerstbomen in het kader van folkloristische evenementen. Die activiteit mag pas plaatsvinden als de gemeentelijke overheid schriftelijke toestemming heeft gegeven en de activiteit op een afstand van meer dan 100 meter van bewoning plaatsvindt;
  9. de verbranding in open lucht, met uitzondering van afvalstoffen, in het kader van blusoefeningen, uitgevoerd door de brandweer van een gemeente, regio of bedrijf of door de civiele bescherming.

 

Wat zijn de alternatieven?

Voor alle soorten afval bestaan gezonde, milieuvriendelijke oplossingen. Goed sorteren en meedoen aan de selectieve inzamelingen is daarom erg belangrijk. Het leeuwendeel van het ingezamelde afval wordt gerecycleerd. Wat niet meer gebruikt kan worden, gaat naar speciale afvalverbrandingsinstallaties met geavanceerde rookgaszuivering en energierecuperatie.

Sorteren is goed, maar preventie is nog beter. Met wat goede wil en fantasie verwerk je al je tuinafval ter plaatse. Zonder vuur, zonder rook en zonder zorgen! Enkele tips om afval te voorkomen:

  • Plak een antireclamesticker op je brievenbus en je hebt meteen veel minder oud papier.
  • Kies voor vaste planten en struiken die langzaam groeien en niet elk jaar massa's snoeisel opleveren. Het betekent ook minder onderhoud.
  • Veel tuinafval kan je zelf composteren.
  • Snoeihout en ook je kerstboom kun je hakselen. De snippers strooi je tussen de planten uit. Zo vermijd je ook onkruid.
  • Met dikkere takken leg je snel een mooie takkenwal aan als omheining. Je zorgt bovendien voor een schuilplaats voor kleine dieren en dus voor meer biodiversiteit.
  • Heb je al gedacht aan kringlooptuinieren?

Meer informatie

Contact

Milieu & Natuur Alfred Verweeplein 1 8300 Knokke-Heist

Openingsuren

050630197 050630159  milieu@knokke-heist.be